Məhəmməd Füzuli yaradıcılığı Almaniya ədəbiyyat portalında

Məhəmməd Füzuli yaradıcılığı Almaniya ədəbiyyat portalında

Almaniyanın populyar “Enzyklopädie des Islam” ədəbiyyat portalı Dövlət Tərcümə Mərkəzinin “Məhəmməd Füzuli – 530” layihəsi çərçivəsində dahi şairin alman dilinə tərcümə edilmiş müsəddəs və qəzəlinin yayınına başlayıb.

Şairin yaradıcılığı haqqında geniş məlumatla təqdim olunan əsərlərin alman dilinə tərcümə müəllifi – tanınmış filoloq, alman dili mütəxəssisi, “Enzyklopädie des Islam”   portalının akademik direktoru – doktor Yavuz Özoguzdur.

Qeyd edək ki, geniş oxucu auditoriyası tərəfindən  izlənilən “Enzyklopädie des Islam” portalı mütəmadi olaraq səhifələrində Xaqani Şirvani, Nizami  Gəncəvi , Ömər Xəyyam, Yunus Əmrə, İmadəddin Nəsimi, Volfqanq Höte, Teodor Fönten, Fridrix Rükkert, Rayner Maria Rilke kimi dünyaşöhrətli şairlərin yaradıcılığına yer ayırır.

 

Məhəmməd Füzuli

(1494-1556)

 

·        XVI əsr dahi Azərbaycan şairi;

·        Şərq və dünya ədəbiyyatının incilərindən sayılan “Leyli və Məcnun” poemasının müəllifi;

·        görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacibəyli “Leyli və Məcnun” poemasının motivləri əsasında Şərqin ilk operasını yazıb;

·        türk, ərəb, fars dillərində xeyli sayda qəzəl, qəsidə, müsəddəs, tərkibbənd, tərcibənd və rübai qələmə alıb;

·        əsərləri dünyanın bir çox dillərinə tərcümə edilib;

·       Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli Qərarı ilə əsərləri dövlət varidatı elan edilib;

·        vəsiyyətinə görə Kərbəlada, İmam Hüseynin məqbərəsinin yaxınlığında dəfn olunub.

 

Müsəddəs

Dün sayə saldı başimə bir sərvi-sərbülənd

Kim, qəddi dilrüba idi, rəftarı dilpəsənd.

Göftarə gəldi nagəh açıb lə’li-nuşxənd,

Bir püstə gördüm bu dürci-dəhəndir – dedim, dedi:

– Yox, yox, dəvayi-dərdi-nihanındürür sənin!

 

Əymiş hilali üstünə tərfi-külahini,

Çox dilşikəstənin gögə yetirmiş ahini,

Zülfün dağtdı, gizlədi əbr içrə mahini,

Gördüm üzündə həlqeyi-zülfi-siyahini,

– Ol piçü tabı çox nə rəsəndir? – dedim, dedi:

– Dövri-rüxümdə rişteyi-canındürür sənin!

 

Vermiş füruğ şəm’i-rüxi gün çirağinə,

Salmış şikəst sərv qədi gül budağinə.

Dün sərv tək basanda qədəm göz bulağinə,

Bir neçə xardən ələm irmiş əyağinə,

– Gül bərginə batan nə digəndir? – dedim, dedi:

– Müjgani-çeşmi-əşkfəşanındürür sənin!

 

Ceyr ilə saldı bağə güzər ol səmən’üzar,

Ənvai-zibü zinət ilə fəsli-növbəhar,

Açmış gül üzrə sünbülü giysuyi-mişkbar,

Yaxmış lətif ayağına gülbərg tək nigar,

– Nəsrinə rəngi-lalə nədəndir? – dedim, dedi.

– Qəmzəm xədəngi tökdüyü qanındürür sənin!

 

Düşmüş üzarı üzrə müənbər səlasili,

Aşüftəhal edib neçə bisəbrü bidili,

 

Əqlimi valeh eylədi, şəklü şəmaili,

Göz gördü qamətin, dilü can oldu maili,

– Vəh, bu nə türfə sərvi-çəməndir? – dedim, dedi:

–Mənzuri-dideyi-nigəranındürür sənin!

 

Seyli-sirişkim oldu rəvan xaki-kuyinə,

Can valeh oldu lə’li-ləbü göftguyinə,

Dil düşdü dami-silsileyi-mişkbuyinə,

Ol ləhzə kim, sataşdı gözüm zülfü ruyinə,

– Əqrəb məhi-münirə vətəndir? – dedim, dedi:

– Ey çox xətalı, kəndi qiranındürür sənin!

 

Dün sübhdəm ki, laləvü nəsrin salıb niqab,

Gül çöhrəsindən atdı səba pərdeyi-hicab,

Gülzarə çıxdı seyr ilə ol rəşki-afitab,

Şəbnəm nisarın etdi yüküş lö’löi-xoşab,

– Bunlar nədir, nə dürri-Ədəndir? – dedim, dedi:

– Əbsəm, Füzuli, əşki-rəvanındürür sənin!

 

 

Qəzəl

Ruzigarım buldu dövrani-fələkdən inqilab,

Qan içər oldum, əyağın çəkdi bəzmimdən şərab.

Şö’leyi-ah ilə yandırdım dili-sərgəştəyi,

Bir od oldum, cizginən çevrəmdə olmazmı kəbab?

Lə’lin ilə badə bəhs etmiş, zəhi gümrahlıq,

Oldu vacib eyləmək ol biədəbdən ictinab.

Verməz oldu yol vüsalə piçi-zülfün, ah, kim,

Rişteyi-tədbirdən dövrani-kəcrov açdı tab.

Olmadı ol mahə rövşən yandığm hicran günü,

Yandığın şəb ta səhər şəm’in nə bilsin afitab.

Göz ki, peykanın qapub, gögdən saçar hər yan sirişk,

Bir sədəfdir, qətreyi-barani eylər dürri-nab.

Oldu əbri-dudi-ahim pərdeyi-rüxsari-mah,

Ah kim, almaz cəmalindən hənuz ol məh niqab.

Kəsmədi məndən səri-kuyində azarın rəqib,

Ey Füzuli, cənnət içrə nişə yox, derlər əzab?

 

 

 

http://www.eslam.de/begriffe/f/fudhuli.htm

http://www.eslam.de/manuskripte/gedichte/fudhuli/fudhuli_ghazal.htm

http://www.eslam.de/manuskripte/gedichte/fudhuli/fudhuli_musaddas.htm

 

 

 

 

VƏ DİGƏR...

  • Xaqani yaradıcılığı İngiltərə ədəbiyyat portalında Xaqani yaradıcılığı İngiltərə ədəbiyyat portalında

    İngiltərənin populyar “Write Out Loud” ədəbiyyat portalı Dövlət Tərcümə Mərkəzinin “Azərbaycan ədəbiyyatı beynəlxalq virtual aləmdə” layihəsi... 

  • İsi Məlikzadə yaradıcılığı Almaniya elektron ədəbiyyat jurnalında İsi Məlikzadə yaradıcılığı Almaniya elektron ədəbiyyat jurnalında

    Almaniyanın populyar LESERING.de” elektron ədəbiyyat jurnalı Dövlət Tərcümə Mərkəzinin “Azərbaycan ədəbiyyatı beynəlxalq virtual aləmdə” layihəsi çərçivəsində tanınmış Azərbaycan yazıçısı İsi Məlikzadənin alman dilinə tərcümə edilmiş Duz hekayəsinin yayınına başlayıb.

  • Mövlud Mövludun hekayəsi Türkiyə portallarında Mövlud Mövludun hekayəsi Türkiyə portallarında

    Türkiyənin populyar “Detayhaberler.com”“Dibace.net”“Haber.232.com” portalları Dövlət Tərcümə Mərkəzinin “Ən yeni Azərbaycan ədəbiyyatı” layihəsi çərçivəsində həyatdan vaxtsız getmiş istedadlı yazıçı Mövlud Mövludun türk dilinə...