“Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti”ndən çıxarılan sözlərin təsnifatı

Orfoqrafiya lüğətinin tərifi: “Orfoqrafiya lüğəti – sözlərin düzgün yazılışını bildirən, izahlı lüğətdən fərqli olaraq, yalnız yazılış qaydasını müəyyən edən dil vəsaitidir”

Bildirildiyi kimi, artıq neçə aydan bəridir ki, ARNK yanında Tərcümə Mərkəzində "İşlək orfoqrafiya lüğəti" üzərində iş gedir. Məqsəd, hazırda istifadədə olan "Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti"ndə yer almış yüzlərlə yazılışı səhv, qəliz ərəb, fars və rus sözlərinin, mənası və mənbəyi bilinməyən söz və söz birləşmələrinin, müxtəlif şəkilçilər və hallandırmalarla artırılmış, bəzən iki-üç şəkildə verilmiş ifadələrin, eləcə də sahə lüğətlərinə aid terminlərin, dərman, kimyəvi element adlarının təmizlənməsi, əvəzində milli ədəbi nümunələrdən aranıb tapılmış sözlər daxil edilməklə işlək, aydın dil vəsaitinin ərsəyə gətirilməsidir.

Adıçəkilən kitabdan, orfoqrafiya lüğəti qaydalarına uyuşmayan sözlərin təsnifatını nəzərinizə çatdırır, oxucuların, dil və lüğət mütəxəssislərinin fikir və mülahizələrini, irad və təkliflərini gözləyirik.

"Aydın yol"

 

Mənşəyi
və mənası anlaşılmayan sözlər
Yazılışı səhv sözlər və söz birləşmələri Dialekt və
ara sözləri
İşlənməyən ərəb, fars, rus və digər əcnəbi sözlər

Terminlər

Süni sözlər və söz birləşmələrindən düzəldilən
qurama sözlər
 Lüzumsuz
sözlər və söz hallandırmaları

daban-kubabənzər

daban-kubvarılıq

dabanüstədönmə

dalayıcılıq

dəyməaşarlıq

dəymədağıldı

dəzgah-ay

dəzgahvarılıq

dialektfövqü

dibaçan

dibaçma

dibçəkdoğrama

dibçəkdoğrayan

dibçəkvarılıq

dib-dəhnə

dib-dəhnəlik

dibdələn

dibdəlmə

dibdənçıxan

dibdənçıxma

dibdəndüşən

dibdəndüşmə

dibdənqopan

dibdənqopma

dibibiz

dibir

dibüstü

diftonqvarı

diftonqvarılıq

dığ-dığçı

dığ-dığçılıq

dikdamaq

dikdamaqlıq

dik-diring

dikduran

diklicə

diktutan

diktutma

dıq

dıqı

dıqı-dıqı

dıqqan

dıqqı

dıqqı-dıqqı

dilağarda

dilağardalıq

dilaltıarası

dilara

dilbaş

dilbaz

dilbazlıq

dilcavabı

dilçə

dildalayanlıq

dil-dəlalət

dildəndüşən

dildəndüşmə

dildənqalan

dildənqalma

dili

dili-dili

diliqırıq

dillik

dağətəyilik

daltonist

əzbərə

karr (-lar)

konvet

koy-san

köhnədəm (çay)

köməyəgələn

küləşörtük

qadınsifətli

qalınqabıqlı

qalınqabırğalı

qırmızıbayraqlı

qırmızıçiçək

qıvrımsaçlı

qıvrımsaqqallı

qıyıqgözlü

qızılbəndli

qızıldişli

qoluçirməkli

qomarlama

qoşandırma

qoşandırmaq

qoşayelkənli

qoşunkeşdi

qoydurmadiş

qozağacı

qul-qarabaş

qulluqçu-qarabaş

quyruqyağı

mansipasiya

mexanizatorçu

mexanizatorçuluq

minikineskop

nanəlilik

nazikdişli

odsaçan

ondördyaşlı

ortancı

oturdurma

oturdurmaq

paxlakolu

pampa

papaqlıgöbələk

pırpızsaçlı

pivəbişirmək

pomidorçığırtması

pre-aktiv

puldəlisi

pulxəstəsi

pulköləsi

pulqırmaq

pullu-hallılıq

puta

putalı

rahatçılıq

rahatçılıqla

raxitkeçirən

raxitkeçirmə

reaksiyaaparma

rəngiaçılma

rəngiağarma

rəngibozarma

dıqqana

dıqqanca

dıqqancıq

dınqılı-dınqılı

eyhana

eyməağız

eyməağızlı

eyməağızlıq

əcinnəsifət

ədəl-bədəl

ədəl-bədəlli

ədəli-düdəli

ədəlli-bədəlli

əfil-əfil

əfillik

əhli-fırıldaq

əkə

əkə-bikə

əkəclənmə

əla-mərəkə

ələşən-güləşən

əndamıyanmış

əsgi-püsgü

əsgi-püsgülü

əsgi-püsgüsüz

əsgi-üsgülü

əsgi-üsgüsüz

əskeş

əyirmə-bükdərmə

əyiş-üyüş

əyiş-üyüşlü

əyricə

əyrimçə

əyripaça

əyripaçalıq

əzginiş

əzinikli

əziniklik

əziniksiz

əzməçələmə

əzməçələmək

əzmələdə-əzmələdə

əzmələmə

əzmələmək

əzmələnə-əzmələnə

əzmələnmə

əzmələnmək

əzmələtmə

əzmələtmək

əzmələyə-əzmələyə

filbədən

fırlağan

fışqırıqlama

fışqırıqlamaq

fıştırıqlama

fıştırıqlamaq

fıştırıqlaya-fıştırıqlaya

genitmə

genitmək

əqəllən

əqli-səlim

əqrəman

əqsam

əqsə

əqvam

əqvəm

əlacnapəzir

əlacpəzir

əlan

əlbaqi

əleyh

ələfiyyat

ələfiyyatçı

ələfzar

ələmnak

ələni

ələniyyət

ələtəş

əlfaz

əlfəcinli

əlfəcinsiz

əlfiraq

əlfiyyə

əlhal

əlhan

əlhasil

əlhay

əlif-əlbət

əlqissə

əllaf

əlləş-vəlləş

əlzəm

əmanətən

əmirülüməra

əmir-üməra

əmmə

əmniyyə

əmniyyət

əmraz

əmri-vaqe

əmudi

ənasir

ənbərbar

ənbərcə

ənbərə

ənbərfəşan

ənbəri

ənbərin

ənbəriyyə

əncamə

əncümən

əndəlib

əndəm

əndərun

əndəruni

əndərz

ənduh

ənduhnak

ənfiyə

ənfiyədan

əngəbin

əngəduş

enzootiya

epenteza

epidiaskop

epifenomen

epigenetika

epiqrafika

epinevrit

epiobyektiv

epizona

epizooxroniya

epizootik

epizootiya

epizotologiya

epizotoloji

epolet

eponim

eponj

eritroblast

erker

erq

erqastoplazma

erqativ

erqometr

erqonomika

erqotizm

erl

erlift

esxatologiya

eskarp

esmines

espadron

espander

estamp

estampaj

esteziologiya

esteziometr

eternit

etilamin

etilasetat

etilbenzol

etilbromid

etilenkarbonat

etilenoksid

etilenpropilen

etilxlorid

etilkarbonol

etilnitrat

etilnitrit

etilvanilin

etimon

etnoantronoponim

etnohidronim

evdemonizm

evdiometr

evfemistik

evfemizm

evfoniya (mus.)

evfuizm

evgenika

evkloz

evkommiya

evrifaq

evritmiya (mus.)

diliquru

çoxgülən

çoxişlək

çoxişləklik

çoxişlənmə

çusttikən

çusttikmə

çürüdüb-atma

çürüdüb-atmaq

dabbağlıqetmə

dad-fəğanetmə

dad-fəryadqoparan

dad-fəryadqoparma

dadıdamaqdaqalan

dadıdamaqdaqalma

dağadönmə

dağallıqetmə

dağaşan

dağbeli

dağ-buzlaqlıq

dağçəkmə

dağ-dəryalıq

dağlana-dağlanaqalma

daxiledilmə

daxiletmə

daxilolan

daxilolma

dairəoxşarı

dairəyəbənzərlik

dairəyəoxşarlıq

dalaş-döyüş

dalaşıb-savaşma

dalaşıb-savaşmaq

dalaş-savaş

dalğaaparan

dalğaaparma

dalğakəsmə

dalğaqaytarma

dalğaqırma

dalğaölçmə

dalğaötürmə

dalğasaxlama

dalğasakitləşdirən

dalğasakitləşdirici

dalğasındırma

dalğatutma

dalğaverən

dalğavurma

dalğayabənzərlik

dalğayaoxşarlıq

dalğayarıcılıq

damabasdırmaq

damabasma

damagirən

damaqortası

damar-damarolma

damardanxaric

damardankənar

damaryaradan

damazlığıkəsilmə

damazlığıkəsmə

damazlıqalma

damazlıqsaxlama

çoxdövrəlilik

çoxdövriyyəli

çoxdövriyyəlilik

çoxekranlılıq

çoxelektrodlu

çoxelektrodluluq

çoxelementlilik

çoxevlilik

çoxəhatəlilik

çoxəməliyyatlı

çoxəsrlilik

çoxfaktorlu

çoxfazalılıq

çoxfiqurlu

çoxfunksiyalılıq

çoxgəlirli

çoxgəlirlilik

çoxgövdəli

çoxgövdəlilik

çoxgözlü

çoxgünlük

çoxhecalılıq

çoxhəcmlilik

çoxhədlilik

çoxhərəkətlilik

çoxhüceyrəlilik

çoxxalqlılıq

çoxxətli

çoxxətlilik

çoxilməli

çoxirqli

çoxistiqamətlilik

çoxiynəli

çoxjanrlılıq

çoxkameralılıq

çoxkateqoriyalı

çoxkateqoriyalılıq

çoxkilometrlik

çoxkomponentlilik

çoxkontaktlı

çoxqatlılıq

çoxqaytanlı

çoxqollu

çoxqruplu

çoxqurşaqlı

çoxqütblülük

çoxlaylılıq

çoxlələkli

çoxlinzalı

çoxmaqnitli

çoxmaşınlı

çoxməftilli

çoxməhsuldar

çoxməhsuldarlıq

çoxməhsullu

çoxməkanlı

çoxməqsədli

çoxməqsədlilik

çoxmənalılıq

çoxmənzillilik

çoxmərkəzli

 

 

DİGƏR MƏQALƏLƏR