“Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti”ndən çıxarılan sözlərin təsnifatı

Orfoqrafiya lüğətinin tərifi: “Orfoqrafiya lüğəti – sözlərin düzgün yazılışını bildirən, izahlı lüğətdən fərqli olaraq, yalnız yazılış qaydasını müəyyən edən dil vəsaitidir”

Bildirildiyi kimi, artıq neçə aydan bəridir ki, ARNK yanında Tərcümə Mərkəzində "İşlək orfoqrafiya lüğəti" üzərində iş gedir. Məqsəd, hazırda istifadədə olan "Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti"ndə yer almış yüzlərlə yazılışı səhv, qəliz ərəb, fars və rus sözlərinin, mənası və mənbəyi bilinməyən söz və söz birləşmələrinin, müxtəlif şəkilçilər və hallandırmalarla artırılmış, bəzən iki-üç şəkildə verilmiş ifadələrin, eləcə də sahə lüğətlərinə aid terminlərin, dərman, kimyəvi element adlarının təmizlənməsi, əvəzində milli ədəbi nümunələrdən aranıb tapılmış sözlər daxil edilməklə işlək, aydın dil vəsaitinin ərsəyə gətirilməsidir.

Adıçəkilən kitabdan, orfoqrafiya lüğəti qaydalarına uyuşmayan sözlərin təsnifatını nəzərinizə çatdırır, oxucuların, dil və lüğət mütəxəssislərinin fikir və mülahizələrini, irad və təkliflərini gözləyirik.

"Aydın yol"

 

 

Mənşəyi
və mənası anlaşılmayan sözlər

Yazılışı səhv sözlər və söz birləşmələri

Dialekt və
ara sözləri
İşlənməyən ərəb, fars, rus və digər əcnəbi sözlər

Terminlər

Süni sözlər və söz birləşmələrindən düzəldilən
qurama sözlər 

Lüzumsuz
sözlər və söz hallandırmaları

cıbırıqlanma

cıbırıqlanmaq

cıbırıqlatma

cıbırıqlatmaq

cıbırıqlı

cıbırıqlıq

cıbırıqsız

cibsizlik

ciftetmə

ciftolma

cığalı-cığalı

cığ-bığ

cığ-cığ    

cığlandırma

cığlandırmaq

cığlanma

cığlanmaq

cıqq

cıqqılıqalma

cıqqır

cıqqırçıxarma

cilovgəmirmə

cinassız

cındırçılıqetmə

cındırlaşdırma

cındırlaşdırmaq

cing

cing-cing

cingiltililəşmə

cingiltililəşmək

cingiltililik

cini

cınq-cınq

cınqırçıxartma

cinsiz

cır-cırçı

cır-cırçılıq

cirə-cürə

cırılğan

cırılğanlıq

cırnayıb-pozulma

cırnayıb-pozulmaq

cırrıt

cırrıtgetmə

cırt

cırtacırt

cırtacırtetmə

cırtacırtsalma

cırtdanqalan

cırtdanquşluq

civcik

cıvuq

cızıxma

cızıxmaq

cız-vız

cız-vızetmə

con-bul

cordanabənzərlər

cövlangahlıq

cunavarılıq

cur-cur

cünunluqetmə

cünunolma

 

başgicəllətmə

beşmərtəbəlilik

bezarlamaq

bezarlanma

bezarlanmaq

bezarlaşma

bezarlaşmaq

bezikən

bezikmiş

bəllətmə

bəllətmək

boylana-baxan

boylana-baxma

boylana-baxmaq

bozçalma

burnundangətirmə

burulğanadüşən

burulğanadüşmə

cahilliketmə

cargah (mus)

cavabvermə

cavabyazma

cənazəaparma

cənazəgətirmə

cəsurluqgöstərmə

cığalolma

çalağana

çalğılama

çalğılamaq

çalğılanma

çalğılanmaq

çalğılatma

çalğılatmaq

çamırdüşmə

çamırgirmə

çarpaztozlanan (bot)

çayçıxana

çaynaq

çeçələmə

çeçələmək

çeçələyə-çeçələyə

çevrikmə

damızma

damızmaq

darmacalda

deportasiyaedilmə

dezinfeksiyaetmə

dəcəlliketmə

dədəqorqudşünas

dədəqorqudşünaslıq

dəmiryolətrafı

dəmiryolyanı

didələmə

didələmək

didələnmə

didələnmək

didələtmə

didələtmək

didmələmə

didmələmək

didmələnmə

didmələnmək

didmələtmə

bədlətmə

bədlətmək

burnuyelli

cahıl-ahıl

cahıllı-ahıllı

cahılsız-ahılsız

canıyanmışlıq

caydaq-caydaq

cələqırma

cığalçı

cığalçılıq

culunbur

çalış-tutaş

çatallanmaq

çatallaşma

çatallaşmaq

çatallı

çatallıq

çatalsız

çatalsızlıq

çataşıq

çaysızlama

çaysızlamaq

daşıtma

daşıtmaq

dəngüş-dəngüş

dərdaşna

dərdiş

dərkallı

dərkallıq

dərkallılıq

dərmədirlik

dəvərəgözlü

dəvərəgözlülük

dəyirmanxoruzu

dibləmək

diblətmə

diblətmək

digir-digir

dığ

dığa

dığalıq

dığ-dığaçı

dığdığalı

dığdığasız

dığıltılı

dığıltısız

dığlama

dığlanmaq

dığlatma

dığlatmaq

dıqqılı-dıqqılı

dımbılı-dımbılı

dingil-dingil

dirə

dişədə-dişədə

dızıx

dızıxa-dızıxa

dızıxdırma

dızıxdırmaq

dızıxlıq

dızıxma

dızıxmaq

blankist

blok-tormoz

çartağ

çayriz

çeşm

çeşnigir

çəmənistan

çərəzxor

çərxi-kəcmədar

çərxi-kəcrəftar

dadgər

dadxah

dadrəs

dafiə

dağdar

daxiliyyə

damad

damən

damət

danəndə

daniş

danişcu

danişgah

danişgədə

danişmənd

danişvər

danişyar

darülelm

darülədəb

darüləman

darülmədrəsə

darülmüəllim

darülülum

darülürfan

darüşşəfa

dehqan

dehqanlıq

denşik

denşiklik

desyatin

desyatin-desyatin

desyatinlik

dəbbəçi

dəbbəçilik

dəbbəkar

dəbir

dəbiristan

dəbistan

dəfəat

dəftərdar

dəğa

dəğdəğə

dəğdəğəçi

dəğdəğəli

dəğəl

dəh

dəhbaşı

dəhən

dəhr

dəhri

dəhşətəngiz

dəhşətnak

dəhyek

azerit

azimutal

azinfos-etil

azinfos-metil

azoamin

azoaminli

azoanilin

azobenzol

azokomponent

azoksibenzol

azometan

azometin

azosulfon

babbit

babezioz

bakelit

baken

bakteriolizin

bakterioprotein

bakteriopurpurin

balantidiaz

barbital

barbitul

baretter

barion

barisfer

barit        

barkarola

barn

baromanometr

baroreseptor

baroskop

barotermometr

barrankos

barsil

bartolinit

batial

batiandr

batifotomer

batimetriya

batisfer

batoxrom (-lar)

batolit

batometr

batometr-taximetr

batraxotoksin

bazalioma

bazament

bazofiliya

belbor

belil

bel-kanto

belladon

beltinq

bemit

bentonit

bentos

benzidin

benzilakrilat

benzilamin

benzilaseton

benzilbenzoat

benzilxlorid

bəlkəsiz

bəmləşdirilmə

bəmləşdirilmək

bəmləşdirmə

bəmləşdirmək

bəmləşmək

bəmlətmə

bəmlətmək

binormallıq

bulkabişirmə

bulkasatma

buludyuxarı

buraxılabilən

buraxılış-axtarış

burğuşəkilli

burmabığlılıq

burnuaşağılıq

burnudik

burnudiklik

burnuəyri

burnuəyrilik

burnuəzik

burnusallaqlıq

burnuuzun

burnuuzunluq

burnuyastı

burnuyastılıq

burnuyekə

burnuyekəlik

burnuyellilik

burub-taxma

burub-taxmaq

burunovan

burunovma

burunönü

buterbrodhazırlama

buterbrodxoşlama

buterbrodyemə

buynuzşəkillilik

buyruğabuyuran

buyruğabuyurma

buyruqbuyurma

buzovburunlu

bülletenburaxan

bülletenburaxma

bülövçəkmə

bülövəçəkən

bünövrəçəkmə

bünövrətikmə

bürmələyib-yığma

bürmələyib-yığmaq

büruzəçıxarma

bütün-bütün

cahangirlikedən

cahangirliketmə

cahilolma

calaqqoyan

calaqqoyma

calaqolma

calayıb-tökmə

calayıb-tökmək

cananlıqedən

cananlıqetmə

basmalanmaq

basmalatma

basmalatmaq

basuto (-lar)

başaqsız

başaltısız

başdaşılı

başdaşısız

başgicəldicilik

başıdaşlılıq

başıdoluluq

başıətlilik

başıkəsiklik

başılovluluq

başmaqsız

bataqlaşdırılmaq

bataqlaşmaq

bataqlatma

bataqlatmaq

bataqlıqlanmaq

bataqlıqlaşmaq

batırtdırma

batırtdırmaq

batmazlıq

bayağılaşdırıcı

bayağılaşdırılma

bayağılaşdırılmaq

bayağılaşdırılmış

bayağılatma

bayağılatmaq

bayatılı

bayıltma

bayıltmaq

bayraqdarlı

bayraqdarsız

bayraqlı

bayraqsız

bayronizm

bazar-dükanlı

bazar-dükansız

bazidi (-lər)

beçələmək

beçuana (-lar)

behbudlama

behbudlamaq

behbudlanma

behbudlanmaq

behbudlaşma

behbudlaşmaq

behli

behsiz

bellətdirilmə

belli-dırmıqlı

beninli (-lər)

bennetit (-lər)

benzinədavamlılıq

benzinədavamsız

benzinədavamsızlıq

benzinədözümlü

benzinədözümsüz

benzinli

 

 

 

DİGƏR MƏQALƏLƏR