“Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti”ndən çıxarılan sözlərin təsnifatı

Orfoqrafiya lüğətinin tərifi: “Orfoqrafiya lüğəti – sözlərin düzgün yazılışını bildirən, izahlı lüğətdən fərqli olaraq, yalnız yazılış qaydasını müəyyən edən dil vəsaitidir”

Bildirildiyi kimi, artıq neçə aydan bəridir ki, ARNK yanında Tərcümə Mərkəzində "İşlək orfoqrafiya lüğəti" üzərində iş gedir. Məqsəd, hazırda istifadədə olan "Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti"ndə yer almış yüzlərlə yazılışı səhv, qəliz ərəb, fars və rus sözlərinin, mənası və mənbəyi bilinməyən söz və söz birləşmələrinin, müxtəlif şəkilçilər və hallandırmalarla artırılmış, bəzən iki-üç şəkildə verilmiş ifadələrin, eləcə də sahə lüğətlərinə aid terminlərin, dərman, kimyəvi element adlarının təmizlənməsi, əvəzində milli ədəbi nümunələrdən aranıb tapılmış sözlər daxil edilməklə işlək, aydın dil vəsaitinin ərsəyə gətirilməsidir.

Adıçəkilən kitabdan, orfoqrafiya lüğəti qaydalarına uyuşmayan sözlərin təsnifatını nəzərinizə çatdırır, oxucuların, dil və lüğət mütəxəssislərinin fikir və mülahizələrini, irad və təkliflərini gözləyirik.

"Aydın yol"

 

Mənşəyi 
və mənası anlaşılmayan sözlər

Yazılışı səhv sözlər və söz birləşmələri

Dialekt və
ara sözləri
İşlənməyən ərəb, fars, rus və digər əcnəbi sözlər

Terminlər

Süni sözlər
və söz birləşmələrindən düzəldilən
qurama sözlər
 Lüzumsuz
sözlər və söz hallandırmaları

ayrıq  

bimiqdarlıq

bimis

binəkdarlıq

bipərvalıq

birbaşagetmə

birbaşakeçmə

birbaşaqurtarma

birbaşayazma

birbaşlıq

bircür-bircür

bircüretmə

bircürə-bircürə

bircürəlik

bircürlük

birdənçəkən

birdənçəkmə

birdurma

birər-ikişər

birhürgüclülük

birxətərli

birikən

birikinti

birikintili

birikintisiz

biriyalıq

birqasnaqlı

birməkikli

birrotorlu

birsevdalı

birüz

biryan

bitiklik

bitiş

bitişverən

bitişvermə

bivariant

biz-çənə

biz-dilaltı

bizimkili

bizimkisiz

biz-məməyəbənzər

biznes-diaqram

biz-udlaq

blokabənzərlik

blokaoxşarlıq

boğazagələn

boğazagəlmə

boğazaişləmə

boğazaişləyən

boğmagöstərən

boğmagöstərmə

bombaçılıq

borlatma

borlatmaq

borotbağı

boru-damaq

 

birincidərəcəli

buğdayıot

çalbaşlı

çalğıntı

çalıcı

çamadanoğrusu

çaparçı

çapdanburaxan

çapdanburaxılan

çapdanburaxılma

çapdanburaxma

çapetmə

çapırtma

çapırtmaq

çarpanaqlı

çarpanaqsız

çaşbaşqalma

çaşbaşolma

çaşbaşsalma

çatlaqdaban

çatlaqdabanlı

çavuşolma

çayboyu

çaypulualma

çaypuluvermə

çekistliketmə

çempionolma

çesuçapaltar

çesuçapaltarlı

çesuçapaltarlıq

çeviklikgöstərmə

çevikolma

çevirib-asma

çevirib-asmaq

çək-çeviretmə

çəkidəaldadan

çəkməçiliketmə

çəkməçiolma

çəmənili

çəmənilik

çəm-xəmetmə

çəpdişli

çəpərboyu

çiçəkdərən

çığırğanlıq

çilik-çilikolma

çilsifətolma

çimizdirilmə

çimizdirilmək

çimizdirtmə

çimizdirtmək

çırpıdaşıyan

çırtıqlayıb-oynama

çırtıqlayıb-oynamaq

çırtıqlayıb-oynatma

çırtıqlayıb-oynatmaq

çırtmavurma

 

aya  (xitab)

ayə (xitab)

aylan

aylana-aylana

aylandırma

aylandırmaq

ayrıla (qalmaq)

birikdirilmə

birikdirilmək

birikdirtmə

birikdirtmək

buğurlanma

buğurlanmaq

buğurlaşma

buğurlaşmaq

çal-çatlasın

çal-çayır

çal-çevir

çal-çəpər

çalxam-çalxam

çalı-çarpı

çalı-çırpıq

çalıxma

çalıxmaq

çarpaz-çataq

çartıldaya-çartıldaya

çaydaraq

çaylamaq

çevrikə-çevrikə

çevrikmə

çevrikmək

çezdirilmə

çezdirilmək

çezdirmə

çezdirmək

çezdirtmə

çezdirtmək

çezə-çezə

çezmə

çezmək

çəlikürək

çəlikürəkli

çəlikürəklilik

çənələşmə

çənələşmək

çərməksiz

çərməlik

çətəllik

çətənsiz

çətil

çığan-bığan

çığ-bığ

çıxıq-mıxıq

çimildəmə

çimildəmək

çimildəşmə

çimildəşmək

biləks

biləyaqət

biləzzət

bilxassə

bilittifaq

bilkülliyyə

bilümum

bimacal

bimarxana

bimarıstan

bimaya

bimehr

bimədəd

biməqam

bimərhəmət

biməsrəf

biməzə

biməzmun

bimiqdar

biminnət

bimuzd

bimümkün

binam

binəhayət

binəkdar

binəzir

binişan

biniyaz

binizam

binöqsan

binur

bipayan

bipərva

birəğbət

birəhm

birənc

birinc

biriya

biruh

birun

bisahib

bisəbat

bisəbəb

bisərəncam

bisurət

bisübut

bisükun

bişübhə

bişümar

bitab

bitablıq

bitaqət

bitəcrübə

bitəqsir

bitəqsirlik

bitərbiyə

bitərəddüd

 

araxnologiya

arajua

araqat

araqatlı

araqonit

arbolit

arbutin

arenqa

areometr

areometriya

areopaq

areopaq

areopiknometr

areopiknometr

argentit

argentium-azid

argentometriya

arginin

arxeqoni

arxeqonili (-lər)

arxeomat (-lar)

arxeopteriks

arxespori

arxifonem

arxikarp

arximiset (-lər)

arxiplazma

arxitrav

arxivolt

arxont

arid

arifmoqraf

arifmometr

arilfosfit

ariometr

ariozo

aristro

arkfunksiya

arkillit

arkkosekans

arkkosinus

arkkotangens

arkoz

arksekans

arksinus

arktangens

arktogeya

arqazid (-lər)

arqotizm

armokarkas

armreslinq

armtronqit

aroqonit

aromorfoz

arpedcio

arsen

arsenat

 

ayüzlülük

biməzmunluq

binöqsanlıq

bintlənib-sarınmaq

bintsarıma

bintsarıyan

binurluq

biradikal

birailəli

birailəlik

birbişirim

birbriqadalı

birbuğumlu

birbürclü

bircərgəlilik

bircinsiyyətli

bircinsiyyətlilik

birçəkqoyma

birçəksaxlama

birçəksaxlayan

birdəfəli

birdərdli

birdərdlilik

birdimdikli

birdimdiklik

birdirsəkli

birdirsəklik

birdodaqlı

birevcikli

birevciklik

birəğbətlik

birəhmlik

birfonlu

birkonturlu

birqablı

birqat-birqat

birqiymətli

birqolluluq

birqulpluq

birqulpluluq

birquzulu

birmənşəlilik

birmərhələlilik

birmərtəbəlilik

birməsləklilik

biroxluluq

birölçülülük

birörtüklülük

birrayonlu

birtapmacalı

birtay-tuşlu

birtəbəqəlilik

birtəhərlik

birtutumlu

biruhluq

birüzvlü

birvaxtlı

 

ayaqqabılı

ayaqqabısız

ayaqsız

ayaqsızlıq

ayamalı

ayamasız

aydıncasına

aydıngörmə

aylıqçı 

aylıqlı

ayparasız

ayransız

ayrantökən

ayrıləçəkli 

ayrıləçəklilik

aysız

azadca

azaltdırılma

azaltdırma

azaltdırmaq

azarladan

azarladıcı

azarlatma

azarlatmaq

azdırtmaq

azobenzollu

azobirləşmə

azotlaşdırılma

azotlaşdırılmaq

azotsuz

azottoplayıcı

azuqəli

azuqəsiz

babasilli

babasilsiz

babatlaşdırılma

babatlaşdırılmaq

badaqlatma

badaqlatmaq

badaqlı

badalaqlamaq

badalaqlanma

badalaqlanmaq

badalaqlaşmaq

badamvarılıq

badımcanlıq

baftalamaq

baftasız

baftatoxuyan

bağırış

bağırqanlıq

bağırsaqlı

bağırsaqsız

bağışlatdırma

bağışlatdırmaq

 

 

 


DİGƏR MƏQALƏLƏR